Payvandlash texnologiyalari
Metall konstruksiyalarni payvandlash.
Payvandlovchi metall konstruksiyalarni bir butunga aylantiradi — quvur liniyalari, bosim ostidagi idishlar, ko‘prik va bino karkaslari uning ishi bilan tutib turadi. Chok ko‘rinmas joyda bo‘lishi mumkin, lekin butun inshootning ishonchliligi o‘shanga bog‘liq.
Chempionatda ishtirokchi to‘rt xil usulda — qo‘lda yoyli (MMA), yarim avtomat (MAG), argon muhitida volfram elektrod bilan (TIG) va ba’zan flyusli simda payvandlaydi. Po‘lat, zanglamaydigan po‘lat va alyuminiy bilan ishlanadi; chok gorizontal, vertikal va tepadan pastga qarab — eng noqulay holatlarda ham bajariladi. Tayyor buyum keyin vizual ko‘rikdan, o‘lchovdan, ba’zan rentgen yoki bosim sinovidan o‘tkaziladi.
Bu yo‘nalish O‘zbekiston terma jamoasi uchun an’anaviy kuchli tomon: 2022-yilgi Yevroosiyo chempionatida 3-o‘rin, 2023-yilda Abu-Dabida esa Mahorat medalloni qo‘lga kiritilgan.
Ishtirokchiga talablar
Chizmani va payvandlash belgilarini erkin o‘qish, material va elektrod markasini to‘g‘ri tanlash, tok kuchi bilan yurish tezligini o‘zaro moslashtira olish talab qilinadi.
Xavfsizlik alohida baholanadi: niqob, teri qo‘lqop, o‘tga chidamli kiyim va tortib olish shamollatgichisiz ish o‘rniga yaqinlashib bo‘lmaydi. Xavfsizlik qoidasini buzish ball yo‘qotishdan tashqari musobaqadan chetlatishga ham olib keladi.
WorldSkills qoidasiga ko‘ra ishtirokchi musobaqa o‘tadigan yilda 22 yoshdan oshmagan bo‘lishi kerak.
Kerakli jihozlar
Invertorli MMA/MAG apparati, TIG gorelkasi va argon balloni, plazma kesgich, burchak siyrigich, metall arra.
O‘lchov va nazorat: chok shablonlari, shtangensirkul, burchak o‘lchagich, kapillyar yoki magnitli nuqson aniqlagich.
Himoya vositalari: avtomatik qorayadigan niqob, kraga, teri fartuk, respirator, ish o‘rni tortib olish shamollatgichi.
Baholash mezonlari
Baholash WorldSkills Occupational Standards bo‘yicha olib boriladi va ikki qismdan iborat: o‘lchov (mahsulotning aniq parametrlari) hamda ekspert bahosi (ishning sifati).
Asosiy bo‘limlar: chok geometriyasi va tekisligi, o‘lchamlarning chizmaga mosligi, ichki nuqsonlar (g‘ovak, yoriq, yopishmaganlik), deformatsiya darajasi, ish o‘rni tartibi va xavfsizlik talablariga rioya.
Har bir modul alohida kunda bajariladi va alohida ballanadi; yakuniy natija 100 ballik shkalaga keltiriladi.
Ekspertlarga
Akhmedov Sobirjon Bakhodurovich
Bosh ekspert