O‘ZBEKISTONDA XALQARO TAN OLINADIGAN KASBIY SERTIFIKATLARNI QANDAY JORIY ETISH MUMKIN?
Misol: O‘zbekistonlik oshpazga xalqaro kasbiy malaka sertifikatini berish uchun nima qilish kerak? Tasavvur qiling: Samarqandda faoliyat yuritayotgan oshpaz o‘z kasbiy mahoratini xalqaro talablar asosida tasdiqlamoqchi.
Buning uchun uni albatta chet elga yuborish shartmi?
Yo‘q! Bunday tizimni O‘zbekistonning o‘zida ham tashkil etish mumkin.
Biroq xalqaro standartga mos imtihon o‘tkazish, xalqaro akkreditatsiyadan o‘tish va xalqaro kasbiy sertifikat berish — bir-biridan farqli jarayonlar.
1. AVVAL KASBIY MALAKA TALABLARI BELGILANADI
Oshpazning bilimi, amaliy ko‘nikmalari, mas’uliyati va ish tajribasini baholash uchun aniq talablar ishlab chiqiladi.
Masalan, xalqaro Worldchefs Global Culinary Certification tizimida quyidagi kasbiy maqomlar mavjud:
👨🍳 Commis Chef — boshlang‘ich kasbiy vazifalarni bajaruvchi oshpaz;
👨🍳 Chef de Partie — oshxonaning muayyan bo‘limiga mas’ul oshpaz;
👨🍳 Sous Chef — oshxona boshlig‘i yordamchisi;
👨🍳 Chef de Cuisine — oshxona boshlig‘i;
👨🍳 Executive Chef — oshxona faoliyatini strategik boshqaruvchi bosh oshpaz;
👨🍳 Master Chef — yuqori darajadagi kasbiy mahoratga ega oshpaz.
Ularni O‘zbekistonning milliy malaka darajalari yoki Yevropa malakalar ramkasidagi raqamli darajalar bilan avtomatik tenglashtirish mumkin emas.
2. BAHOLASH TIZIMI YARATILADI
ISO/IEC 17024:2026 talablari asosida shaxslarni sertifikatlashtirish tizimi tashkil etiladi.
Buning uchun:
☑️ Har bir kasbiy maqom bo‘yicha sertifikatlashtirish sxemasi;
☑️ Nazariy va amaliy baholash mezonlari;
☑️ Vakolatli va kompetent baholovchi ekspertlar;
☑️ Xolis baholash va mustaqil qaror qabul qilish tartibi;
☑️ Imtihon materiallari xavfsizligi;
☑️ Apellyatsiya va shikoyatlarni ko‘rib chiqish mexanizmi;
☑️ Sertifikatlarni ro‘yxatga olish va tekshirish tizimi yaratiladi.
Oshpazni baholashda nimalar tekshirilishi mumkin?
🥗 Oziq-ovqat xavfsizligi va gigiyena;
🔪 Mahsulotlarga ishlov berish texnikasi;
🍲 Taom tayyorlash texnologiyasi;
⏱️ Ish jarayonini tashkil etish;
📋 Retseptura, mahsulot sarfi va sifat nazorati;
Yuqori kasbiy maqomlar uchun jamoani va oshxona faoliyatini boshqarish.
Aniq talablar tanlangan sertifikatlashtirish sxemasida belgilanadi.
3. XALQARO AKKREDITATSIYA OLINADI
ISO/IEC 17024 bo‘yicha xalqaro tan olinadigan akkreditatsiyaga erishish uchun sertifikatlashtirish organi tegishli akkreditatsiya organiga murojaat qiladi.
Akkreditatsiya organi hujjatlar, ekspertlar, imtihonlar, xolislik, boshqaruv tizimi va sertifikatlashtirish jarayonlarini tekshiradi.
Xalqaro tan olinishi maqsad qilinganda Global ACI MRA kelishuvining aynan ISO/IEC 17024 bo‘yicha tegishli tan olish sohasiga ega akkreditatsiya organi tanlanishi muhim.
Muhim: akkreditatsiya faqat tasdiqlangan kasblar va sertifikatlashtirish sxemalari doirasida amal qiladi.
4. XALQARO HAMKORLIK ORQALI SERTIFIKATLASH
Ikkinchi amaliy yo‘l — Worldchefs kabi xalqaro kasbiy sertifikatlashtirish tizimlari bilan hamkorlik qilish.
Masalan, Worldchefs tizimida ta’lim tashkiloti avval Worldchefs Recognized School maqomini olishi, so‘ng o‘quv dasturlarini tegishli xalqaro kasbiy mezonlar bilan moslashtirib, Approved Certification Center maqomiga erishishi mumkin.
Bu yo‘l Worldchefs sertifikatlashtirish imkoniyatlarini yaratadi, ammo o‘z-o‘zidan ISO/IEC 17024 akkreditatsiyasi hisoblanmaydi.
NATIJA QANDAY BO‘LADI?
O‘zbekistonlik oshpaz o‘z mamlakatida turib, tegishli xalqaro sertifikatlashtirish tizimi talablariga muvofiq kasbiy kompetensiyasini tasdiqlash imkoniyatiga ega bo‘lishi mumkin.
Bunday sertifikatning xorijda tan olinishi esa uni bergan tashkilot, sertifikatlashtirish sxemasi va qabul qiluvchi mamlakat yoki ish beruvchining talablariga bog‘liq.
Maqsad — faqat sertifikat berish emas, balki O‘zbekistonda kasbiy kompetensiyalarni xalqaro darajada ishonchli baholash tizimini rivojlantirish!
Comments
Your comment appears right away. Please be respectful — abusive comments are removed.
No comments yet. Be the first to share your thoughts.
